fakty o szwecji

Przyszedł czas na mój pierwszy tekst po przeprowadzce do Szwecji. Myślę, że dzięki tej zmianie dostaniecie na moim blogu nieco inne spojrzenie na męską elegancję i na życie w ogóle. Mimo, że Polskę i Szwecję dzieli tylko jedno morze, to te kraje różnią się od siebie jak ogień i woda. Tym wpisem chciałbym przybliżyć Wam nieco piękną kulturę, obyczaje i kilka dziwactw kraju, który stał się mi bliski, odkąd poznałem swoją Żonę.

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Wyobrażenia o Szwecji

Pierwszy raz Szwecję odwiedziłem 25 stycznia 2013 roku i to było pierwsze spotkanie z moją Martiną. Wtedy jeszcze miałem bardzo blade pojęcie o Szwecji i w sumie nie wiedziałem nawet, jak ją sobie wyobrażać. Teraz słyszymy trochę o tym kraju w związku z kryzysem migracyjnym, bo Szwedzi przyjmują spore grupy uchodźców (swoją drogą, duża część informacji na ten temat, jak się przekonałem, zawiera półprawdy i kłamstwa). Wcześniej Szwecję kojarzyłem przede wszystkim z zimnem, kiszonymi śledziami, łosiami i bogatą pomocą socjalną. Przez kilka lat regularnie odwiedzałem ten piękny kraj, słuchałem opowieści mojej żony i jej rodziny, więc teraz już wiem o wiele więcej. Miałem okazję do obserwacji i przeczytałem sporo książek o Szwecji (m. in. Macieja Zaręby-Bielawskiego, który jest jednym z najlepszych szwedzkich dziennikarzy i, jak widać po nazwisku, ma polskie pochodzenie).

W tym wpisie chciałbym nie tylko przybliżyć Wam Szwecję w ogólności, ale także – za pomocą zdjęć – pokazać miasto, w którym obecnie mieszkamy. Celowo zaznaczam „obecnie”, bo mamy nieco inne plany na przyszłość. Na razie nie będę zdradzał zbyt wiele, bo to dopiero początek naszej drogi. Miło jest mieć cel w życiu i powoli do niego dążyć, prawda?

fakty o szwecji

Szwedzi to bezkonfliktowy i uprzejmy naród

Niedawno przypadkiem nadepnąłem Szweda, ale to on mnie przeprosił. Myślę, że to dobry przykład, ilustrujący tutejsze stosunki międzyludzkie. Szwedzi nie lubią się kłócić i na wszelkie sposoby uciekają od sytuacji konfliktowych. Jak bardzo ich nastawienie jest odmienne od naszej kłótliwości, która na drogach eksploduje czasem w postaci krzyków i rękoczynów? Jazda samochodem w Szwecji działa jak terapia kojąca stres. Każdy jedzie według przepisów, a ludzie bez problemu wpuszczą Cię z podporządkowanej – nawet jeśli ewidentne to oni mają pierwszeństwo.

Obsługa klienta w sklepach także jest bezkonfliktowa. Tu klient rzeczywiście zawsze ma rację i raczej nikt nie będzie Ci tłumaczył, że… chodziłeś w nieodpowiedni sposób i dlatego buty się rozkleiły po pół roku. Praktycznie wszędzie spotkasz się z obsługą na najwyższym poziomie. Nawet na posterunku policji, który już miałem okazję odwiedzić, bo zgubiłem portfel.

Od najmłodszych lat Szwedzi uczeni są uprzejmości i kultury w kontakcie z innymi. Przez to Szwedom zdarza się zgadzać na coś, czego nie chcą, ale z grzeczności czy może braku odwagi nie chcą się przeciwstawić. Wszystko ma swoje minusy. Mimo wszystko warto byłoby czasem odpuścić, nieprawdaż?

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Szwedzi lubią wszystko, co szwedzkie

Kiedy obserwuję szwedzkie reklamy, uderza mnie, że bardzo często podkreśla się w nich szwedzkość. Kupując rodzime produkty, Szwedzi wspierają swoją gospodarkę, ale nie chodzi tylko o to. Przede wszystkim konsumenci kojarzą szwedzkie produkty z wysoką jakością i ekologią. Nieważne, czy są to artykuły spożywcze czy samochody. Szwecja to jeden z najbardziej przyjaznych środowisku krajów i każdy tu sobie to ceni.

Szwedzkie produkty nieraz mają wyraźnie wyższą cenę od importowanych, ale to i tak nie odstrasza konsumentów. Bardzo częste jest eksponowanie szwedzkiej flagi na opakowaniach, co pozwala błyskawicznie zidentyfikować rodzime rzeczy na sklepowej półce.

Podobnie jest z kulturą. Kiedy w Polsce stacje radiowe puszczają polskie utwory? Najczęściej nocą, żeby wyrobić ustawowy limit polskiej muzyki, a za dnia znowu grać hity ze Stanów i Wielkiej Brytanii. Tymczasem w Szwecji różne rozgłośnie pełne są szwedzkiej muzyki, która zresztą jest jednym z ważnych towarów eksportowych kraju. W tej dziedzinie Szwedzi są naprawdę dobrzy, a Abba i Roxette to bynajmniej nie jedyne przykłady sukcesu.

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Szwedzi nie lubią się wyróżniać

Wynika to z tak zwanego prawa Jante. Pisarz Aksel Sandemose w swojej noweli „Uciekinier w Labiryncie” opisywał miasteczko Jante, gdzie obowiązywało kilka zasad rządzących zachowaniami mieszkańców – „Nikt nie jest kimś specjalnym. Nie próbuj wyróżniać się ani udawać, że jesteś pod jakimkolwiek względem lepszy od innych”.

Wiele osób uważa, że prawo Jante trafnie określa charakter Skandynawów. Oczywiście to generalizacja i znajdziemy wyjątki od reguły. A jednak w moim odczuciu prawo Jante oddaje nieco charakter Szwedów. Nie lubią oni wyróżniania się i nawet jeśli stać ich na luksusowe samochody, to jeżdżą skromnymi (choć dobrymi) Volvo czy Volkswagenami. BMW to marka wybierana raczej przez arabskich imigrantów, bo jak dla Szweda tego typu auta są zbyt ostentacyjne.

Prawie wszystkie domy w Szwecji są do siebie podobne i nie wyróżniają się niczym szczególnym. Trudno znaleźć tu wieżyczki jak z bajek o księżniczce albo gipsowe lewki przy bramie. Dzięki temu miasta i wsie wyglądają spójnie i po prostu ładnie. Nie ma tu tandetnego demonstrowania fantazji i indywidualności. Naprawdę trudno spotkać kogoś, kto by chciał zwracać na siebie uwagę za wszelką cenę i udowadniać swoją wartość rzucającymi się w oczy rzeczami.

Szwedzi wolą jeździć starym samochodem, za to kilka razy do roku pojechać na egzotyczne wakacje. W ogóle rywalizacja ma tu nieco inny wymiar. Jeśli sąsiad ma altanę, to inni dążą do tego samego, a jeśli ma asfaltowy podjazd, to inni mu go zazdroszczą. Nie, nie chcą by mu się zepsuł, ale chwalą go i za kilka sezonów zrobią sobie podobny. Generalnie Szwedzi lubią ulepszać swoje domy i czerpią radość z samodzielnie wykonywanych prac.

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Szwedzi lubią śpiewać

Popularne są tu wieczory muzyczne, na których każdy dostaje swoją książeczkę z tekstem i wszyscy śpiewają wraz z artystą na scenie. Nazywa się to „Allsång”, czyli po prostu „każdy śpiewa”. Najbardziej znanym jest Allsång på Skansen, czyli widowisko muzyczne odbywające się każdego lata w Skansenie w Sztokholmie. Raz w tygodniu we wtorki widzowie śpiewają razem z zaproszonymi artystami popularne szwedzkie piosenki.

Śpiewania można doświadczyć przed prawie każdym toastem na szwedzkich imprezkach organizowanych w domu albo na łonie natury. Piosenki do kieliszka nazywane są snapsvisor (snaps to po prostu strzał!). Muszę się kiedyś nauczyć choćby tych najpopularniejszych tekstów, bo wszystkich niestety nie dam rady – jest ich mnóstwo.

Przykładowa snapsvisa:

 

Helan går                                         Cały idzie

Helan går                                               Cały idzie
och Halvan åker radiobil                    A połowa jedzie samochodem sterowanym
Helan går                                               Cały idzie
sjung hopp fallerallan-lej                   Śpiewaj hopp fallarellan-lej
Och den som inte Helan tar              A ten, który nie weźmie całego
han heller inte Halvan får                 On nia dostanie połowy
Helan går……                                       Cały idzie…
(Helan tages)                                       (pijesz całego kieliszka)
Sjung hopp faderallan lej.                 Śpiewaj hopp fallarellan-lej

Helan to całość, a halvan to połowa, ale także gruby i chudszy.

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Szwedzi lubią dziękować

Jeśli byłeś na imprezie u znajomych ze Szwecji, to dziękować im powinieneś przez najbliższe kilka tygodni. Jeśli podziękujesz tylko raz, to poczują się obrażeni. Dziękowanie to stały element kontaktów. Dziękujesz za dziś, dziękujesz za wczoraj i dziękujesz za zeszły tydzień. Pamiętaj, żeby wyrazić wdzięczność kilkukrotnie, bo Szwedzi naprawdę lubią być doceniani. Dziękuj za wszystko – nawet jeśli komuś nie do końca udało się załatwić Twojej sprawy w urzędzie, nawet jeśli Twoje zamówienie nie zostało całkowicie zrealizowane itd. Należy podziękować nawet wtedy, gdy dostaniesz mandat!!! Bo przecież policjant kontroluje Cię dla Twojego bezpieczeństwa! Dlatego, jadąc do Szwecji warto nauczyć się kilku różnych form podziękowania:

  • tack så mycket
  • tack så jättemycket
  • tack ska du ha
  • tack för idag
  • tackar

fakty o szwecji

fakty o szwecji

Dżinsowa kurtka i spodnie w kant

Przy okazji wpisu zaprezentowałem niecodzienne jak dla mnie połączenie klasycznego ubioru z elementem wywodzącym się odzieży roboczej. Widzicie zatem szykowne spodnie bawełniane z dwoma zakładkami (widzieliście je już we wpisie z Fiatem Riva), koszulę typu button-down (pokazałem ją ostatniego dnia Pitti Uomo) i burgundowe penny loafers. Ale główną rolę gra klasyczna, wyrazista kurtka dżinsowa marki Levi’s.

Nie boję się takich nieszablonowych połączeń, bo moda jest po to, by się nią nieco bawić. Jeśli coś wygląda razem dobrze, to dlaczego nie można odejść nieco od reguł? Spodnie, mimo formalnego kroju, mają lekko obniżoną formalność, bo nie zastosowano tkaniny wełnianej, ale bawełnianą. Spodnie mają oczywiście mój ulubiony krój. Dwie zaszewki z przodu powodują, że moje uda (zbudowane na siłowni) mają potrzebną im przestrzeń, a u dołu nogawki się zwężają, co dodaje sylwetce lekkości. Krój ten nie tylko zapewnia wygodę, ale też wygląda rasowo, zupełnie inaczej niż rzeczy z sieciówek nieprawdaż? Zwróćcie uwagę na wykończenia, ciekawe guziki i boczne regulatory szerokości (umożliwiają noszenie spodni bez paska i szelek.

Dżinsowa kurtka to zdobycz, którą upolowałem na allegro kilka lat temu i mimo, że jest na mnie nieco za duża, to taką właśnie ją pozostawiłem. Oversize’owe elementy odzieży każualowej często pojawiają się w świecie mody i w tym sezonie też są na topie. Sama kurtka z dżinsu to element odzieży swobodnej, więc można zaakceptować luźny krój.

Jak Wam się podobają moje uwagi o Szwecji? Czy chcielibyście czytać więcej o tamtejszych realiach przy okazji prezentowania nowych stylizacji? I jak myślicie, czy ktoś wychowany w Polsce, jak ja, odnajdzie się pośród Szwedów?

fotografia: Lena Paracka

Michał

kurtka: Levi’s znaleziona na allegro (podobna tu i tu);

buty: penny loafers Berwick, klasycznebuty.pl; (podobne tutu);

spodnie: wykonane na miarę z bawełny, Zack Roman;

koszula: wykonana metodą mtm, bawełna z lnem Soktas, Zack Roman;

okulary: Persol (podobne tu i tu);

zegarek: Albert Riele Premiere PZJ (podobne tu i tu

Martina

koszula: męska koszula H&M (podobna tu i tu);

szorty: H&M 

buty: GANT

biżuteria: Apart, kolekcja Magic Moments; (podobne tu);

Niektóre z podanych we wpisie linków są linkami afiliacyjnymi. Jeśli kupisz coś przez ten link, ja otrzymam niewielką prowizję. Dzięki temu wspierasz funkcjonowanie tego bloga.

fakty o szwecji

fakty o szwecji

fakty o szwecji